Czy psu jest zimno? Progi temperatur, objawy i co robić
Nie ma jednej granicy dla wszystkich psów. Poniżej 0 st. C warto zacząć uważać, a przy około -7 st. C nawet krótki spacer bywa ryzykowny dla małego psa, szczeniaka, seniora i psa krótkowłosego. Pies, któremu jest zimno, drży, kuli się, podnosi łapy, przystaje i nie chce iść dalej. Jeśli to widzisz, wracaj do domu i ogrzewaj go powoli. Prawidłowa temperatura ciała psa to 37,7-39,2 st. C; poniżej 37,2 st. C jedź do weterynarza.
Lato ma swoją instrukcję obsługi: cień, woda, godziny bez słońca. Zima dostaje zwykle jedno zdanie, że "pies ma futro". Tyle że futro futru nierówne, a pies, któremu jest zimno, nie powie tego inaczej niż postawą i tempem marszu. Warto umieć to odczytać, zanim z chłodnego spaceru zrobi się problem zdrowotny.
Dlaczego nie istnieje jedna graniczna temperatura
Tolerancja zimna zależy od kilku rzeczy naraz i dopiero ich suma decyduje, czy dany dzień jest dla Twojego psa łatwy, czy trudny.
- Masa i rozmiar. Mały pies ma dużą powierzchnię ciała w stosunku do masy, więc oddaje ciepło szybciej. Cornell Riney Canine Health Center stwierdza to wprost: małym psom trudniej utrzymać ciepło niż dużym rasom.
- Typ okrywy. Podwójna okrywa z gęstym podszyciem działa jak izolacja. Krótka, pojedyncza sierść nie daje praktycznie nic.
- Wiek. Szczenięta nie potrafią jeszcze dobrze regulować temperatury ciała i mają mało tkanki tłuszczowej. Psy starsze tracą tę sprawność z powrotem.
- Kondycja i zdrowie. Pies bardzo chudy, wyniszczony albo z chorobą przewlekłą marznie szybciej.
- Wilgoć i wiatr. Mokra sierść przestaje izolować, a wiatr odbiera ciepło z powierzchni ciała. Zero stopni w deszczu ze wiatrem jest dla psa trudniejsze niż minus pięć w słońcu i bezwietrznie.
- Przyzwyczajenie. Pies, który codziennie wychodzi w każdą pogodę, radzi sobie lepiej od psa, który całą zimę spędza w ogrzanym mieszkaniu i wychodzi raz na tydzień.
Najprostsza heurystyka pochodzi właśnie z Cornell: jeśli Tobie jest za zimno, Twojemu psu prawdopodobnie też. To nie jest precyzyjne, ale ratuje przed najczęstszym błędem, czyli zakładaniem, że pies jest odporny, bo jest psem.
Progi temperatur, od których warto zacząć uważać
VCA Animal Hospitals podaje dwa konkretne progi, od których robi się poważnie, i warto je znać na pamięć.
| Temperatura | Co to oznacza w praktyce |
|---|---|
| powyżej 5 st. C | Większość zdrowych psów nie ma problemu. Uważaj na psy chore, bardzo młode i bardzo stare. |
| 0 do 5 st. C | Czas na obserwację. Psy małe, krótkowłose, szczenięta i seniorzy mogą już potrzebować okrycia i krótszego wyjścia. |
| poniżej 0 st. C | Zaczynają się środki ostrożności. Od tego progu pojawia się też ryzyko odmrożeń łap, uszu i ogona. |
| około -7 st. C i niżej | Nawet krótki spacer bywa ryzykowny, zwłaszcza z uwzględnieniem wiatru. VCA zaleca ograniczenie wyjścia do 5-10 minut. |
Dwie uwagi do tej tabeli. Pierwsza: dotyczy ona psa w ruchu, a nie psa stojącego w jednym miejscu, bo postój wychładza znacznie szybciej. Druga: to progi dla psów z grup ryzyka. Zdrowy owczarek czy husky w mrozie często dopiero zaczyna się dobrze bawić, i to jest w porządku.
Jak rozpoznać, że pies zmarzł
Sygnały są dość jednoznaczne, jeśli wiesz, czego szukać. Cornell wymienia cztery podstawowe i wszystkie da się zauważyć na spacerze:
- drżenie - najbardziej oczywisty objaw, ale nie zawsze pierwszy,
- podkulony ogon i zgarbiona, skulona postawa - pies zmniejsza powierzchnię oddawania ciepła,
- podnoszenie łap nad ziemię - najczęściej na zimnym, mokrym albo posolonym podłożu,
- niechęć do dalszego marszu - przystawanie, zawracanie, ciągnięcie w stronę domu.
Do tego dochodzą rzeczy, które zobaczysz po swoim psie: popiskiwanie, szukanie osłony za Twoimi nogami albo za przystankiem, nagła utrata zainteresowania węszeniem. Pies, który zwykle czyta każdy krzak, a teraz idzie prosto i szybko, zazwyczaj chce po prostu do domu.
Zasada jest prosta: te objawy to znak do zakończenia spaceru, nie do przeczekania. Zimno nie "przejdzie", gdy pójdziecie jeszcze trzysta metrów.
Wychłodzenie i hipotermia - gdzie jest granica
Prawidłowa temperatura ciała psa to 37,7-39,2 st. C. VCA podaje jasną granicę w drugą stronę: poniżej 37,2 st. C pies wymaga natychmiastowej pomocy weterynaryjnej. To moment, w którym koc i herbata dla siebie przestają być planem.
Przy podejrzeniu wychłodzenia:
- Wracaj do domu albo do ciepłego, suchego miejsca i osłoń psa od wiatru.
- Wytrzyj psa do suchości. Mokra sierść wychładza dalej, nawet w ogrzanym pomieszczeniu.
- Ogrzewaj powoli. Suchy koc, ciepłe (nie gorące) otoczenie, własne ciepło. Bez termoforów przyłożonych bezpośrednio do skóry i bez suszarki.
- Zmierz temperaturę, jeśli masz termometr i pies na to pozwala.
- Zadzwoń do weterynarza, jeśli pies jest apatyczny, bardzo osłabiony, nie reaguje normalnie albo temperatura jest poniżej normy.
Odmrożenia - łapy, uszy, ogon
Odmrożenia to osobna sprawa od samego wychłodzenia i dotyczą przede wszystkim obrzeży ciała. Według VCA ryzyko pojawia się poniżej 0 st. C, a najczęściej odmrożeniu ulegają łapy, uszy i ogon. Mechanizm jest nieintuicyjny: organizm zwęża naczynia w kończynach, żeby chronić narządy wewnętrzne, i właśnie przez to pozbawione krwi tkanki mogą zamarznąć.
Na co patrzeć: skóra blada, szara albo sinawa, bolesna, obrzęknięta, z pęcherzami, a w cięższych przypadkach czarna i martwa. Pełny obraz bywa widoczny dopiero po kilku dniach, więc brak objawów pierwszego wieczoru nie jest jeszcze dowodem, że nic się nie stało.
Co robić: przenieś psa w ciepłe i suche miejsce, ogrzewaj odmrożone miejsca letnią wodą o temperaturze 37-45 st. C, delikatnie osusz przez przyłożenie ręcznika i skontaktuj się z weterynarzem.
Czego nie robić, nigdy:
- nie rozcieraj i nie masuj odmrożonego miejsca,
- nie używaj suchego, bezpośredniego ciepła: suszarki, termoforu, kaloryfera,
- nie podawaj leków przeciwbólowych bez zalecenia weterynarza,
- nie zaczynaj ogrzewania, jeśli nie możesz utrzymać ciepła do końca; ponowne wychłodzenie ogrzanej tkanki pogarsza uszkodzenie.
Kto jest najbardziej narażony
| Grupa | Dlaczego marznie szybciej |
|---|---|
| Psy małe i miniaturowe | Duża powierzchnia ciała względem masy, szybka utrata ciepła |
| Psy krótkowłose i o pojedynczej okrywie | Brak podszycia, czyli brak izolacji |
| Szczenięta | Niedojrzała termoregulacja, mało tkanki tłuszczowej |
| Psy starsze | Słabsza termoregulacja, częstsze choroby towarzyszące |
| Psy bardzo chude | Mniej tkanki izolującej i mniejsza rezerwa energetyczna |
| Psy chore i w trakcie leczenia | Mniejsza rezerwa wydolnościowa, czasem zaburzona termoregulacja |
| Psy świeżo wystrzyżone | Usunięta izolacja, często w najgorszym momencie sezonu |
Jeśli Twój pies trafia do którejkolwiek z tych grup, nie czekaj na drżenie. Planuj krótsze wyjścia od razu i rozważ okrycie, dobrane pod typ okrywy i pogodę, a nie pod wygląd.
Zimowy spacer, który działa
- Dziel, nie skracaj do zera. Dwa albo trzy krótkie wyjścia biją jedno długie i jedno żadne.
- Bądź w ruchu. Długie stanie w jednym miejscu, rozmowa na skwerze, czekanie - to wtedy pies wychładza się najszybciej.
- Unikaj mokrego i posolonego podłoża, a po powrocie zadbaj o łapy. Jak to robić sensownie, opisujemy w tekście o myciu łap po błotnistym spacerze.
- Rozważ buty ochronne na posypane chodniki i zmarzniętą, ostrą nawierzchnię.
- Pamiętaj o widoczności. Zimą jest po prostu ciemno; zasady bezpiecznego wyjścia po zmroku zebraliśmy w artykule o spacerze z psem po zmroku.
- Nie zapomnij o głowie psa. Krótszy spacer zostawia niewykorzystaną energię, więc dołóż pracę węchową, szukanie i zabawę w domu.
Zimą nie chodzi o to, żeby zostać w domu, tylko żeby wychodzić mądrzej: krócej, częściej i w ruchu. Na mapie DOGOUT znajdziesz trasy i miejsca dodane przez innych opiekunów, w tym takie osłonięte od wiatru, które o tej porze roku sprawdzają się najlepiej. Ubierz psa, jeśli tego potrzebuje, i wyjdźcie na świeże powietrze.
Źródła
Najczęstsze pytania
- W jakiej temperaturze pies może być na dworze?
- To zależy od psa, nie od samej liczby na termometrze. Zdrowy pies dużej rasy z podwójną okrywą zniesie mróz spokojnie, a mały pies krótkowłosy zacznie marznąć już przy kilku stopniach powyżej zera. Ogólna zasada: poniżej 0 st. C zacznij uważać i skracać spacer, a przy około -7 st. C traktuj nawet krótkie wyjście jako ryzykowne dla psów z grup ryzyka. Wiatr i wilgoć obniżają tę granicę jeszcze bardziej.
- Jak poznać, że pies jest zmarznięty?
- Najczęstsze sygnały to drżenie, kulenie się i zgarbiona postawa, podkulony ogon, podnoszenie łap nad ziemię, przystawanie i niechęć do dalszego marszu, czasem popiskiwanie. Pies może też zacząć szukać osłony od wiatru albo ciągnąć w stronę domu. Każdy z tych sygnałów to znak, żeby kończyć spacer, a nie żeby go przeczekać.
- Czy pies może zmarznąć na śmierć?
- Tak, długie wychłodzenie prowadzi do hipotermii, a ta jest stanem zagrożenia życia. Najbardziej narażone są szczenięta, psy starsze, bardzo chude, krótkowłose oraz chore. Prawidłowa temperatura ciała psa to 37,7-39,2 st. C. Jeśli zmierzysz mniej niż 37,2 st. C, to przypadek dla weterynarza, a nie dla koca i czekania.
- Czy pies może dostać odmrożeń?
- Tak. Odmrożenia dotyczą najczęściej łap, końcówek uszu i ogona, a ryzyko zaczyna się poniżej 0 st. C. Skóra bywa wtedy blada, szara lub sinawa, bolesna i obrzęknięta, a objawy mogą rozwinąć się w ciągu kilku dni. Ogrzewaj letnią wodą o temperaturze 37-45 st. C, nigdy nie rozcieraj i nie używaj suszarki ani termoforu, i skontaktuj się z weterynarzem.
- Czy pies z grubą sierścią w ogóle marznie?
- Marznie, tylko znacznie później. Podwójna okrywa husky'ego, samoyeda czy malamuta to realna izolacja i takie psy często czują się w mrozie lepiej niż ich opiekunowie. Granica przesuwa się jednak, gdy pies jest mokry, stoi w wiatrze, jest chory, bardzo młody albo bardzo stary.
- Czy skrócić spacer, czy zrezygnować całkowicie?
- Prawie zawsze wystarczy skrócić i podzielić. Zamiast jednego długiego wyjścia zrób dwa lub trzy krótkie, w ruchu, bez długich przestojów na jednym miejscu. Pies potrzebuje bodźców i rozładowania energii także zimą, więc całkowita rezygnacja ze spacerów to zły pomysł; resztę energii rozładuj pracą węchową i zabawą w domu.
