Łupież u psa - zwykłe łuszczenie czy coś więcej

Groomer szczotkuje sierść psa podczas pielęgnacji
Zdjęcie: Goochie Poochie Grooming / Pexels
W skrócie

Niewielka ilość łupieżu u psa - drobne, białe płatki widoczne po rozgarnięciu sierści - to zwykle łagodna suchość skóry, którą można poprawić pielęgnacją. Jeśli jednak płatki są duże, liczne, skupione na grzbiecie i wydają się poruszać po skórze, może to być tak zwany chodzący łupież - zarażenie roztoczem Cheyletiella, wysoce zaraźliwe dla innych zwierząt i ludzi. Nasilony, uporczywy lub „ruchomy” łupież wymaga wizyty u weterynarza.

Rozczesujesz sierść psa i widzisz drobne, białe płatki - pierwsza myśl to zwykły łupież, jak u człowieka. I często tak właśnie jest: łagodna suchość skóry, którą łatwo poprawić. Ale czasem te płatki mają inne wytłumaczenie - i wtedy warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę.

Zwykły łupież - najczęstsza przyczyna

W większości przypadków łupież u psa to po prostu obumarłe komórki naskórka, które złuszczają się szybciej niż zwykle. Najczęstsze przyczyny są takie same jak przy suchej skórze:

  • niska wilgotność powietrza, zwłaszcza w sezonie grzewczym,
  • zbyt częste kąpanie lub niewłaściwy szampon,
  • niedobór kwasów tłuszczowych w diecie,
  • łagodne podrażnienie skóry.

Ten rodzaj łupieżu to pojedyncze, drobne płatki rozsiane po sierści, zwykle bez towarzyszącego mu silnego świądu. Więcej o przyczynach i pielęgnacji w artykule o suchej skórze u psa.

Chodzący łupież - kiedy płatki się poruszają

Jest jednak rzadszy, ale wart poznania wariant: cheyletielloza, popularnie zwana "chodzącym łupieżem". To zarażenie roztoczem Cheyletiella, które żyje na powierzchni skóry, a nie w niej. Nazwa bierze się stąd, że przy uważnym oglądaniu duże płatki łupieżu wydają się poruszać - to właśnie roztocza przemieszczające się pod nimi.

Charakterystyczne cechy chodzącego łupieżu:

  • duże, liczne płatki skórne, wyraźnie widoczne gołym okiem,
  • skupione głównie na grzbiecie i górnej części tułowia,
  • czasem widoczny ruch pod płatkami przy bliższym oglądaniu,
  • zmienny, czasem umiarkowany świąd (nie zawsze silny).

W przeciwieństwie do świerzbu, roztocze Cheyletiella nie wnika głęboko w skórę, ale jest wysoce zaraźliwe - łatwo przenosi się na inne psy, koty, a nawet czasowo na ludzi (wywołując swędzące grudki, które ustępują po wyleczeniu zwierzęcia źródłowego).

Jak sprawdzić, z czym masz do czynienia

Rozgarnij sierść w miejscu, gdzie widać najwięcej łupieżu, najlepiej w dobrym oświetleniu. Jeśli płatki są drobne, pojedyncze i nieruchome - to prawdopodobnie zwykła suchość skóry. Jeśli są duże, liczne, skupione na grzbiecie i wyglądają, jakby się przemieszczały - to sygnał, żeby umówić wizytę u weterynarza. Pewną diagnozę daje tylko zeskrobina skóry obejrzana pod mikroskopem, bo obraz na oko bywa mylący nawet dla doświadczonego opiekuna.

Co robić w międzyczasie

Do czasu wizyty (jeśli podejrzewasz roztocze) warto:

  • ograniczyć bliski kontakt psa z innymi zwierzętami w domu, żeby nie rozprzestrzeniać ewentualnego pasożyta,
  • nie próbować leczyć samodzielnie preparatami "na oko" - roztocze wymaga konkretnego leczenia przeciwpasożytniczego dobranego przez weterynarza,
  • wyprać legowisko i tekstylia, z którymi pies ma kontakt, w wysokiej temperaturze.

Jeśli to zwykły łupież związany z suchością skóry, zwykle wystarczy rzadsze kąpanie łagodnym szamponem, nawilżacz powietrza i dobra dieta - poprawa widoczna jest w ciągu kilku tygodni.

Jak zapobiegać łupieżowi na co dzień

Regularne szczotkowanie - najlepiej kilka razy w tygodniu, częściej u ras o gęstej sierści - to najprostszy sposób, żeby wcześnie zauważyć nietypowy łupież, zanim się nasili. Szczotkowanie rozprowadza naturalne oleje skórne i usuwa martwy naskórek, zanim zdąży się zbić w widoczne płatki. Warto też pilnować regularnej profilaktyki przeciwpasożytniczej przez cały rok, nie tylko latem - to ogranicza ryzyko zarówno pcheł, jak i roztoczy takich jak Cheyletiella.

Kiedy do weterynarza

Umów wizytę, gdy: płatki są liczne i duże, wydają się poruszać, towarzyszy im wyraźny świąd lub zaczerwienienie skóry, w domu jest więcej zwierząt (roztocze łatwo się między nimi przenosi), albo zwykła poprawa pielęgnacji nie przynosi efektu po kilku tygodniach.


Zadbana sierść to pies gotowy na każdy teren - las, plażę, błotnistą ścieżkę. Sprawdź na mapie DOGOUT, gdzie w Twojej okolicy spacerują inni opiekunowie, i wyjdźcie razem, gdy tylko skóra Twojego psa wróci do formy.

Źródła

Najczęstsze pytania

Czym różni się zwykły łupież u psa od chodzącego łupieżu?
Zwykły łupież to drobne, pojedyncze białe płatki, wynik łagodnej suchości skóry - nie rusza się i zwykle nie towarzyszy mu silny świąd. Chodzący łupież (cheyletielloza) to duże, liczne płatki skupione głównie na grzbiecie i karku, które przy uważnym oglądaniu wydają się poruszać - to roztocza chowające się pod nimi.
Czy chodzący łupież jest zaraźliwy dla ludzi?
Tak, roztocze Cheyletiella może czasowo przenieść się na skórę człowieka i wywołać swędzące, czerwone grudki, choć nie jest w stanie się tam rozmnażać, więc objawy u ludzi zwykle ustępują same po wyleczeniu zwierzęcia. Roztocze łatwo przenosi się też na inne psy i koty w domu, dlatego przy podejrzeniu warto zbadać wszystkie zwierzęta.
Jak sprawdzić samodzielnie, czy to zwykły łupież, czy roztocze?
Rozgarnij sierść w miejscu z łupieżem i przyjrzyj się uważnie płatkom, najlepiej w dobrym świetle lub przez lupę. Jeśli któryś z nich się porusza, to prawdopodobnie roztocze. W razie wątpliwości weterynarz może pobrać zeskrobinę skóry i obejrzeć ją pod mikroskopem - to jedyny pewny sposób diagnozy.
Czy zwykły łupież u psa da się wyleczyć samą pielęgnacją?
Często tak - łagodniejsze szampony, rzadsze kąpanie, nawilżacz powietrza w sezonie grzewczym i dobra dieta zwykle poprawiają sytuację w ciągu kilku tygodni. Jeśli łupież nie ustępuje mimo tych zmian, warto skonsultować się z weterynarzem, żeby wykluczyć inne przyczyny.
Kiedy łupież u psa wymaga wizyty u weterynarza?
Gdy płatki są liczne, duże, skupione na grzbiecie, wydają się poruszać, towarzyszy im wyraźny świąd lub podrażnienie skóry, albo problem nie ustępuje mimo poprawy pielęgnacji. Roztocze wymaga leczenia przeciwpasożytniczego przepisanego przez weterynarza - nie ustąpi samo.