Po czym poznać, że pies ma zapalenie ucha?

Pies drapie ucho lub trze głową o meble, często potrząsa głową, przechyla ją na bok. Z ucha wydziela się ciemna lub żółtawa wydzielina o nieprzyjemnym zapachu. Małżowina może być zaczerwieniona, ciepła lub obrzmiała. Każdy z tych sygnałów to powód, żeby jak najszybciej odwiedzić weterynarza.

Czy zapalenie ucha u psa przechodzi samo?

Nie. Infekcja bakteryjna lub grzybicza wymaga właściwego leczenia - właściwego, czyli dobranego przez weterynarza po badaniu i ewentualnym cytologicznym rozmazie wydzieliny. Samodzielne leczenie bez diagnozy może maskować objawy i prowadzić do przewlekłego zapalenia lub powikłań.

Które rasy psów są najbardziej podatne na zapalenie ucha?

Rasy z wiszącymi, opadającymi uszami - cocker spaniel, basset hound, beagle, golden retriever, labrador retriever, jamnik, pudel. Długie ucho tworzy ciepłe i wilgotne środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii i drożdżaków. Również psy z dużą ilością włosów w kanale słuchowym są w grupie ryzyka.

Jak czyścić uszy psu, żeby zapobiegać infekcjom?

Używaj specjalnego płynu do czyszczenia uszu dla psów (nie alkohol, nie woda utleniona). Wkropluj preparat, delikatnie masuj podstawę ucha przez ok. 30 sekund, pozwól psu wytrzepać, a następnie wytrzyj widoczną część małżowiny gazikiem lub miękką szmatką. Nie wkładaj patyczków do uszu - mogą uszkodzić kanał słuchowy. Częstotliwość czyszczenia ustal z weterynarzem indywidualnie.

Kiedy zapalenie ucha u psa jest pilnym stanem?

Jedź do weterynarza jak najszybciej, gdy pies bardzo silnie drapie ucho do krwi, ma wyraźny ból głowy, traci równowagę, ma opadnięcie wargi lub powieki (mogą to być oznaki zapalenia ucha środkowego lub wewnętrznego). Również brak poprawy po kilku dniach leczenia to sygnał, że preparat lub dawka wymagają korekty.

Czy kąpiel psa może wywołać zapalenie ucha?

Woda pozostająca w kanale słuchowym po kąpieli tworzy środowisko sprzyjające zakażeniu. Warto zatyczkować uszy watką przed kąpielą, a po niej delikatnie osuszyć zewnętrzną część małżowiny. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza o odpowiedni preparat osuszający do użytku po kąpieli.

Zdrowie i pielęgnacja

Zapalenie ucha u psa - objawy, przyczyny i profilaktyka

Zespół DOGOUTAktualizacja: 2 lipca 20264 min czytania

Weterynarz oglądający ucho psa podczas badania kontrolnego — Zdjęcie: Mikhail Nilov / Pexels

W skrócie

Zapalenie ucha u psa (otitis externa) to często nawracający problem, wywołany najczęściej przez drożdżaki Malassezia lub bakterie. Objawia się drapaniem uszu, potrząsaniem głową, nieprzyjemnym zapachem i ciemną wydzieliną. Nie leczy się samo - wymaga diagnozy weterynarza i dobranych przez niego preparatów. Regularne, prawidłowe czyszczenie uszu i osuszanie po kąpieli znacznie zmniejsza ryzyko nawrotów.

Zapalenie ucha to jedna z najczęściej stawianych diagnoz weterynaryjnych u psów. Dobra wiadomość: większości nawrotów można uniknąć. Warunek: wiedzieć, na co patrzeć, prawidłowo pielęgnować uszy i nie czekać z wizytą, kiedy coś niepokojącego już widać.

Dlaczego psy dostają zapalenia ucha?

Kanał słuchowy psa jest kręty i rozciąga się pionowo w dół, a dopiero potem poziomo ku błonie bębenkowej. Ta anatomia sprawia, że ciepło i wilgoć łatwo zostają uwięzione w środku - idealne środowisko dla drożdżaków (przede wszystkim Malassezia pachydermatis) i bakterii (Staphylococcus, Pseudomonas i inne). Naturalna mikroflora, która u zdrowego psa jest niegroźna, zaczyna przeszkadzać, gdy coś zaburzy równowagę.

Główne czynniki predysponujące:

Wiszące, opadające uszy - ograniczają wentylację, utrzymują wilgoć i ciepło.
Duża ilość włosów w kanale słuchowym - podobny efekt.
Wilgoć po kąpieli lub pływaniu - woda pozostająca w kanale to zaproszenie dla drożdżaków.
Alergie (pokarmowe lub środowiskowe) - bardzo często powtarzające się zapalenia ucha to pierwsza oznaka alergii u psa.
Ciała obce - źdźbła trawy, kłos zboża, liście mogą wnikać głęboko w kanał.
Zaburzenia hormonalne - np. niedoczynność tarczycy.

Rasy szczególnie narażone to cocker spaniele, basset houndy, beagle, golden retrievery, labradory, jamniki i pudle. Ale zapalenie ucha może dotknąć każdą rasę - również te z prostopadłymi, stojącymi uszami.

Jak rozpoznać zapalenie ucha u psa?

Zachowanie psa często mówi samo za siebie. Ważne sygnały:

Objaw	Co może oznaczać
Intensywne drapanie ucha lub tarcie głową o meble	Świąd lub ból w kanale
Częste potrząsanie głową	Próby usunięcia wydzieliny lub ciała obcego
Przechylanie głowy na jedną stronę	Infekcja lub ból jednostronny
Ciemna lub żółtawa wydzielina	Drożdżaki (ciemnobrązowa) lub bakterie (żółta/zielonkawa)
Nieprzyjemny zapach z ucha	Typowy dla zapalenia bakteryjnego i grzybiczego
Zaczerwienienie, obrzmienie małżowiny	Stan zapalny w kanale
Bolesność na dotyk w okolicy ucha	Może świadczyć o głębszej infekcji

Pies z zapaleniem ucha bywa też rozdrażniony, może gorzej jeść, unikać dotyku po stronie chorego ucha. Jeśli widzisz którykolwiek z tych sygnałów - nie czekaj. Zapalenie ucha nie przejdzie samo, a im dłużej trwa, tym trudniejsze w leczeniu.

Rodzaje zapaleń ucha u psa

Weterynaria wyróżnia trzy główne rodzaje:

Otitis externa - zapalenie ucha zewnętrznego, najczęstsze. Dotyczy kanału słuchowego od małżowiny do błony bębenkowej.
Otitis media - zapalenie ucha środkowego. Najczęściej następstwo nieleczonej otitis externa lub nasilające się poprzez przerwanie błony bębenkowej.
Otitis interna - zapalenie ucha wewnętrznego. Poważnie - grozi utratą słuchu, niezbornością ruchów, a nawet porażeniem nerwu twarzowego.

Dlatego wczesna diagnoza i leczenie otitis externa to nie tylko kwestia komfortu psa - to zapobieganie poważnym powikłaniom.

Leczenie - tylko u weterynarza

Zapalenie ucha u psa wymaga wizyty weterynaryjnej. Weterynarz zbada kanał słuchowy otoskopem, pobierze wymaz (cytologia wydzieliny), ustali czy przyczyna to drożdżaki, bakterie czy ich mieszanka - i dopiero wtedy dobierze odpowiedni preparat. Samodzielne leczenie bez diagnozy może przynieść tymczasową ulgę, ale często maskuje prawdziwą przyczynę i prowadzi do nawrotów lub oporności na leki.

Leczenie może obejmować:

preparaty douszne z antybiotykiem, lekiem przeciwgrzybiczym lub steroidem
w cięższych przypadkach - leki doustne
profesjonalne oczyszczenie kanału słuchowego w gabinecie

Jeśli infekcje nawracają, weterynarz może zaproponować testy alergiczne lub badania hormonalne w celu wykrycia przyczyny pierwotnej.

Jak zapobiegać zapaleniom ucha?

Profilaktyka ma ogromne znaczenie, szczególnie u ras predysponowanych.

Regularne czyszczenie uszu to podstawa. Jak to robić prawidłowo? Omówiliśmy szczegółowo w artykule o czyszczeniu uszu psa. W skrócie:

Używaj wyłącznie specjalnych płynów weterynaryjnych lub zaleconych przez weterynarza.
Nie używaj patyczków do uszu - mogą uszkodzić błonę bębenkową.
Wkropluj preparat, masuj podstawę ucha, pozwól psu wytrzepać i wytrzyj zewnętrzną część gazikiem.
Częstotliwość ustala weterynarz - u większości zdrowych psów wystarczy co 3-4 tygodnie, u psów pływających lub z wiszącymi uszami częściej.

Po kąpieli lub pływaniu zawsze delikatnie osusz zewnętrzną część małżowiny. Jeśli pies regularnie pływa, zapytaj weterynarza o preparat osuszający do użytku po wyjściu z wody.

Regularne kontrole u weterynarza - wczesne wykrycie problemu to łatwiejsze leczenie.

Higiena uszu to element szerszej profilaktyki zdrowotnej, obok kontroli kleszczy i ochrony przed pchłami - czyli wszystkiego, co może wpływać na odporność i stan skóry psa.

Zdrowe uszy to spokojne spacery i jeden pies, który nie trze łba o płotek co kwadrans. Wyjdź z nim na świeże powietrze - na mapie DOGOUT znajdziesz miejsca przyjazne psom, gdzie wasze stado może się nawęszyć do woli.

Najczęstsze pytania

Po czym poznać, że pies ma zapalenie ucha?: Pies drapie ucho lub trze głową o meble, często potrząsa głową, przechyla ją na bok. Z ucha wydziela się ciemna lub żółtawa wydzielina o nieprzyjemnym zapachu. Małżowina może być zaczerwieniona, ciepła lub obrzmiała. Każdy z tych sygnałów to powód, żeby jak najszybciej odwiedzić weterynarza.
Czy zapalenie ucha u psa przechodzi samo?: Nie. Infekcja bakteryjna lub grzybicza wymaga właściwego leczenia - właściwego, czyli dobranego przez weterynarza po badaniu i ewentualnym cytologicznym rozmazie wydzieliny. Samodzielne leczenie bez diagnozy może maskować objawy i prowadzić do przewlekłego zapalenia lub powikłań.
Które rasy psów są najbardziej podatne na zapalenie ucha?: Rasy z wiszącymi, opadającymi uszami - cocker spaniel, basset hound, beagle, golden retriever, labrador retriever, jamnik, pudel. Długie ucho tworzy ciepłe i wilgotne środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii i drożdżaków. Również psy z dużą ilością włosów w kanale słuchowym są w grupie ryzyka.
Jak czyścić uszy psu, żeby zapobiegać infekcjom?: Używaj specjalnego płynu do czyszczenia uszu dla psów (nie alkohol, nie woda utleniona). Wkropluj preparat, delikatnie masuj podstawę ucha przez ok. 30 sekund, pozwól psu wytrzepać, a następnie wytrzyj widoczną część małżowiny gazikiem lub miękką szmatką. Nie wkładaj patyczków do uszu - mogą uszkodzić kanał słuchowy. Częstotliwość czyszczenia ustal z weterynarzem indywidualnie.
Kiedy zapalenie ucha u psa jest pilnym stanem?: Jedź do weterynarza jak najszybciej, gdy pies bardzo silnie drapie ucho do krwi, ma wyraźny ból głowy, traci równowagę, ma opadnięcie wargi lub powieki (mogą to być oznaki zapalenia ucha środkowego lub wewnętrznego). Również brak poprawy po kilku dniach leczenia to sygnał, że preparat lub dawka wymagają korekty.
Czy kąpiel psa może wywołać zapalenie ucha?: Woda pozostająca w kanale słuchowym po kąpieli tworzy środowisko sprzyjające zakażeniu. Warto zatyczkować uszy watką przed kąpielą, a po niej delikatnie osuszyć zewnętrzną część małżowiny. W razie wątpliwości zapytaj weterynarza o odpowiedni preparat osuszający do użytku po kąpieli.